De dans ontspringen?
“Trimmen voor ambtenaren: links óp en neer en óp en neer en óp en neer. En dan gaan we nu naar het rechterooglid.” Op mijn lagere school werden al grappen gemaakt over de 'werklust' van ambtenaren. Dat ook politici zich zo openlijk bezondigen aan het schofferen van ‘de ambtenaar' is echter verbazingwekkend, want wie moet straks loyaal alle verkiezingsbeloften zien uit te voeren.
Maar wanneer dat op 9 juni stemmen oplevert, is het blijkbaar geoorloofd.
Het Centraal Planbureau heeft vorige week de (concept)verkiezingsprogramma’s van onder meer het CDA en de VVD doorgerekend. De door deze partijen voorgestelde forse bezuinigingen op het ambtenarenapparaat werden door het CPB als onrealistisch weggezet. Dat was voor de krant van Wakker Nederland aanleiding om te koppen met: ‘Ambtenaren ontspringen de dans’.
Ambtenaren ontspringen natuurlijk niet de dans; het CPB heeft alleen een realiteits-check op de bezuinigingsideeën uitgevoerd. Wanneer je in heel korte tijd het aantal ambtenaren rigoureus wilt verminderen kom je er niet met natuurlijk verloop. Een sociaal plan en afvloeiingsregelingen kosten geld en wat geld kost, levert geen bezuinigingen op. Dus simpelweg roepen: ‘De helft van de ambtenaren eruit’ is kiezersbedrog. Maar dat mag het CPB natuurlijk niet zo opschrijven.
De vicevoorzitter van de Raad van State, de heer Tjeenk Willink, betoogt keer op keer dat je eerst moet vaststellen welke taken de overheid moet uitvoeren en wat je aan de markt wilt overlaten. Dat zijn uiteindelijk politieke keuzes die echter niet elke 4 jaar kunnen worden gewijzigd, wil je als overheid een consistent beleid voeren. De vragen over de taken moeten eerst worden beantwoord, alvorens er kan worden gedacht over de omvang en samenstelling van de overheid, en pas dan kunnen er eventueel bezuinigingen worden losgelaten op ‘het ambtenarenapparaat’.
Bezuinigen door de salarissen van de ambtenaren stelselmatig alleen te verhogen met de inflatiecorrectie levert nieuwe uitdagingen op. Het rapport ‘ De grote uitstroom’ geeft vier scenario’s voor de ontwikkeling van de beroepsbevolking als gevolg van vergrijzing en ontgroening en de mogelijke consequenties daarvan voor het in stand houden van een verantwoord overheidsapparaat. Er is de komende jaren geen geld voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden van de ambtenaren. Tegelijkertijd is een grote groep nieuwe, jonge ambtenaren nodig, ook voor Defensie, die er ook voor kunnen kiezen naar het bedrijfsleven te gaan, en dus een uitdagende overheidsbaan met concurrerende arbeidsvoorwaarden moet worden geboden.
Ziedaar de dans van onze politieke leiders voor de komende jaren, tussen aantrekkelijk werkgeverschap en houdbare overheidsfinanciën. Het ongenuanceerd spreken over ‘de ambtenaren’ of ‘bezuinigen op het ambtenarenapparaat’ brengt deze dans niet tot een goed einde.
Uw voorzitter
Reageren? voorzitter@kvmo.nl