No can do

18 mei 2015
Afgelopen week was ik op de 64-jarigendag van de KVMO bij het Marine Etablissement Amsterdam (MEA). Het was voor mij even wennen, aangezien het al weer enige maanden geleden is geweest dat ik Kattenburg bezocht.

Sinds 1 januari jl. is de Voorwerf namelijk in het kader van de gefaseerde afstoting van het MEA reeds publiekelijk opengesteld. De Voorwerf wordt vandaag de dag verhuurd aan ondernemers. De kazerne wordt daarom van de Voorwerf afgesloten door middel van een hekje dat dwars over het voormalige defensieterrein loopt. Opvallend detail daarbij is dat op de kazerne de borders netjes worden onderhouden. Aan de andere kant van het hek is dit niet meer van toepassing. Een voorbode van wat Kattenburg de komende jaren te wachten staat?

In 2018 zal de marinekazerne definitief worden overgedragen aan Amsterdam. Tot die tijd zullen de werkzaamheden op de kazerne gewoon doorgaan. Over ruim twee jaar wordt dan, na bijna 360 jaar, de Admiraliteit van Amsterdam ter ziele gedragen. Daar waar burgemeester Aboutaleb van Rotterdam heeft gevochten voor zijn marinierskazerne, heeft Amsterdam niets gedaan om haar kazerne voor de stad te behouden. Een kazerne die voor onze hoofdstad wel van groot belang is tijdens grootscheepse (nationale) evenementen, zoals 4-5 mei en Sail, maar ook als het gaat om veiligheid in algemene zin. Naast opslagcapaciteit ten behoeve van de veiligheid is de kazerne de enige overgebleven 'safe haven' in de binnenstad van Amsterdam. Amsterdam heeft daarom, in mijn ogen, het nut van haar kazerne altijd onderschat en sinds jaar en dag alleen maar oog gehad voor het financiële gewin.

Nu 'de kogel door de kerk' is kan het de gemeente Amsterdam dan ook niet snel genoeg gaan. Ze wil de fasering van de overdracht dan ook versnellen. Zo wil ze op korte termijn al een fietsbrug en een fietsroute over het huidige kazerneterrein realiseren. Door middel van dit fietspad, dat eind 2015 haar beslag moet krijgen, kunnen de Amsterdammers namelijk drie minuten reistijd besparen van het Centraal Station naar het Kattenburgerplein.

MEA fietsbrugLocatie waar op korte termijn de fietsbrug moet komen.

Het plan gaat echter zeer tegen de belangen in van Defensie en de 800 defensiemedewerkers, die nog steeds werkzaam zijn op de kazerne. Zo komen door dit geplande fietspad de onlangs op kosten van Defensie (a €70.000) aangepaste nieuwe werk- en slaapaccommodatie (wederom) aan de verkeerde kant van het nu nog kazerneterrein te liggen. Consequentie: weggegooid geld, omdat wanneer het niet veilig wordt geacht voor militairen om überhaupt te reizen in uniform, het huisvesten van militairen op publiek terrein immers onbestaanbaar is.

Defensie zal dus opnieuw uitgaven moeten doen om haar personeel naar het dan nog wel marineterrein te laten verhuizen. De kosten hiervan worden geraamd op ongeveer € 70.000. In tegenstelling tot het doel 'bezuinigen' kost de afstoting van Kattenburg vooralsnog dus alleen maar extra geld. Dit, terwijl de inkomsten van verhuur van de Voorwerf in de zakken van Financiën terecht komt. Dubbel genaaid houdt beter.

Dit laatste geldt ook voor het personeel. Door de geplande nieuwe fietsroute zullen de werk-, rust- en slaapplekken dus wederom moeten worden verplaatst. Gezien het tempo waarin het College van Amsterdam dit fietspad wil aanleggen zal Defensie het niet lukken de benodigde aanpassingen tijdig te realiseren met als gevolg dat Defensie het MEA-personeel naar alle waarschijnlijkheid niet meer conform de defensieregelgeving zal kunnen worden geaccommodeerd. Als dat überhaupt al gaat gebeuren. Ik kan me zomaar voorstellen dat de 'Haagse tijgers' het probleem afdoen met 'het is maar voor even', met als gevolg dat Defensie op dat punt niet meer investeert in de af te stoten kazerne. Ik ben dan ook benieuwd wat de medezeggenschapscommissie hiervan vind.

Ondanks de reeds kleiner geworden MEA-enclave hebben Defensie en Buitenlandse Zaken nog wel grootse plannen met de kazerne. Van december 2015 tot en met juni 2016 wordt het EU-voorzitterschap op Kattenburg gehouden. Op het sportveld zal een paviljoen worden gebouwd en er wordt door BuZa een aanzienlijke claim gelegd op het aantal beperkt aanwezige parkeerplaatsen. Je zult er maar werken als militair, dan ben je dus keer op keer het kind van de rekening.

Naast de extra drukte zal de EU-top ongetwijfeld ook extra veiligheidsaspecten met zich meebrengen. Waar voorheen het MEA overduidelijk een kazerne was is dit nu niet meer het geval. Watersporters meren al af naast de voormalige woning van de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten en lopen en liggen op gras van het kazerneterrein. Daar waar de fysieke bescherming in het verleden bestond uit de robuuste kazernemuur en het IJ, bestaat het op dit moment nog maar uit het eerder genoemde hekje. Mochten de plannen voor het fietspad worden doorgezet dan zal de fysieke bescherming o.a. bestaan uit de muur van de overbevolkte slaapaccommodatie van het opgehokte defensiepersoneel. Een ongewenste en kwetsbare veiligheidssituatie daar iedereen er probleemloos bij kan komen.

Door alle activiteiten rondom het MEA wordt de motivatie van het personeel, dat ook haar baan al binnen afzienbare tijd ziet verdwijnen, danig op de proef gesteld. Als de plannen van het College van Amsterdam, ten koste van het defensiepersoneel, worden doorgezet dan zal de motivatie er niet beter op worden. In de steeds kleiner wordende 'ophok' enclave zal het personeel, onderling mokkend, met hun 'can do' mentaliteit ongetwijfeld haar werkzaamheden blijven uitvoeren. Dit alles om de fietsende Amsterdammer en Buitenlandse Zaken tegemoet te komen. Ik stel hier echter grote vraagtekens bij. Ook het MEA-personeel, waarvan veel boordplaatsers, heeft recht op normale en veilige werk-, rust- en slaapomstandigheden. Immers, Defensie, Amsterdam en de projectontwikkelaar hebben duidelijke afspraken over de fasering gemaakt. Het kan niet zo zijn dat Defensie(personeel) iedere keer het nakijken heeft. Wat mij betreft wordt het dus hoog tijd voor een keer 'no can do'!


 

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04