Iets met een ezel en een steen

18 jan 2023
222 keer
Iets met een ezel en een steen Bron foto: Ministerie van Defensie
Afgelopen zondag 15 januari was onze minister van Defensie te zien in het programma Buitenhof. Ik kijk het niet met regelmaat, maar het is een goed programma, met kritische presentatoren. Zo kritisch dat ze de gasten af en toe niet laten uitpraten en dat is jammer, want dan gaan sommige uitspraken verloren. Maar goed, een in mijn ogen gedegen programma. In het programma kreeg ook de minister de nodige kritische vragen. Het ging onder meer over de vraag of we na de koude oorlog te snel te veel bezuinigd hadden.

Helaas gaf de minister aan het daar niet per se mee eens te zijn, dat het niet zo eenvoudig lag. Ze zei dat er toen keuzes gemaakt zijn. Dat is waar. Zeker achteraf gezien verkeerde keuzes. Nu natuurlijk gemakkelijk gezegd, maar ook op het moment dat die keuzes gemaakt zijn is al gewaarschuwd dat de wereld niet opeens die sprookjeswereld was waar de vrede was uitgebroken. Dat het innen van het niet-bestaande vredesdividend de wereld er niet veiliger op zou maken. En dat is wel gebleken. Gelukkig bleek de minister toch wel over realiteitszin te beschikken. Zij gaf aan dat de bezuinigingen die Nederland na de financiële crisis in 2011-2012 doorvoerde te rigoureus waren geweest en dat daarmee het fundament van de krijgsmacht was aangetast. Op de vraag wat er dan nu nodig is, gaf de minister het antwoord dat er een minimale basis moet zijn voor de krijgsmacht en dat we ervoor moeten zorgen dat die minimale basis voor langere tijd gegarandeerd is.

Helaas kiest de minister er niet voor om het percentage van 2% van het BBP voor Defensie vast te laten leggen in een wet. En al helemaal niet om die 2% als minimum vast te leggen in een wet. De minister noemt het percentage als richtsnoer en als een internationale afspraak waar we ons aan moeten houden, of het nou vastligt in een wet of niet. Helaas blijkt dat nul garantie dat Nederland zich daar dan ook aan gaat houden. Ze vraagt zich af hoe het dan moet als we meer moeten uitgeven dan die 2%? Nog even afgezien van het feit dat dat zo is, is dat heel gemakkelijk te ondervangen door die 2% als minimum vast te zetten. Voor 2024 en 2025 lijken we de 2% te gaan halen. Daarna zakt het weer als een plumpudding in elkaar. Laat dit voor haar nou een geweldige kans bieden om zich te onderscheiden; onder andere van een van haar voorgangers, die zei niet over haar graf heen te willen regeren. Door nu actie te ondernemen en te zorgen voor die minimale basis, ook na 2025, kan ze invulling geven aan wat zij zelf zegt dat belangrijk is. Zodat we het herstel, dat nou eenmaal lang gaat duren, ook kunnen volhouden.


'Door nu actie te ondernemen en te zorgen voor die minimale basis, ook na 2025, kan ze invulling geven aan wat zij zelf zegt dat belangrijk is'

Een van haar andere argumenten om die 2% niet vast te leggen is dat dat ook niet is vastgelegd voor bijvoorbeeld zorg en onderwijs. Helemaal waar alsook compleet irrelevant. Ten eerste geven we daar allang veel meer aan uit (3x zoveel aan onderwijs, 7x zoveel aan zorg) en zijn die bedragen de afgelopen jaren alleen maar gestegen. Ten tweede omdat zij minister van Defensie is en haar primaire taak is ervoor te zorgen dat de krijgsmacht haar grondwettelijke taken kan uitvoeren. Helaas vroeg ze zich ook al af, zij het nagenoeg onhoorbaar, wat als we minder zouden willen besteden dan 2% BBP.

Het zou nu toch overduidelijk moeten zijn dat we nooit meer onder de 2% BBP moeten zakken. Hoe vaak wil je nog door het ijs zakken, hoe graag wil je die ezel zijn die zich wél voor de tweede keer aan die steen stoot? De wereld is helaas niet die plaats waar spontaan de vrede uitbreekt, laten we dan alstublieft ook niet doen alsof. In ons aller belang!


<a href= 

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04