Onbemand, onbemind?

14 sept 2015
2085 keer
Onbemand, onbemind? Bron foto: MCD
Afgelopen maandag zag ik een foto waarop was te zien hoe Brigade-generaal der mariniers Oppelaar de bemanning van Zr. Ms. Friesland en het thuisfront op het helikopterdek toesprak. Dit naar aanleiding van het feit dat Zr. Ms. Friesland de komende vier maanden voor veiligheid op en vanuit zee zal zorgdragen in De West.

Het vertrek en aankomst van een schip dat langdurig van huis is, is altijd een emotioneel moment. Het besef, bij het vertrek, van de voorlopig laatste knuffel, kus en het gedurende lange periode er weer alleen voorstaan wordt op dat moment harde werkelijkheid.

Het valt me op dat het thuisfront op de kade ten opzichte van vroeger steeds meer uitdunt. Dit heeft niets te maken met het feit dat het thuisfront vandaag de dag minder betrokken is bij hun geliefden, maar alles met het feit dat de bemanningen steeds kleiner worden. Door technologische - maar ook modulaire - ontwikkelingen kunnen ook onze marineschepen met een steeds kleinere bemanning hun werk in het belang van Nederland uitstekend en veilig blijven doen. Het is een trend die al langere tijd gaande is en steeds meer impact zal hebben op de grootte van een bemanning in de toekomst.
In de Telegraaf van afgelopen week stond een artikel waarin werd aangegeven dat een Britse denktank tot de conclusie is gekomen dat marineschepen in 2030 zelfs (bijna) onbemand kunnen en zullen varen. Ze geven aan dat daar waar de huidige bemanningsleden een belangrijke taak hebben bij het bedienen van de wapensystemen en het veilig varen, zij zich in de toekomst niet meer bezighouden zullen houden met de bediening van (wapen)systemen, maar het verzamelen van data. De ‘data warrior’ die het best zijn inlichtingen vergaart dan wel de netwerken van de tegenstander kan ontregelen zal als winnaar uit de strijd komen.

Naast het belang van de ‘data-warrior’ zien zij ook een belangrijke rol weggelegd voor 3D-printers. Met behulp van deze 3D printers kunnen namelijk ‘real time’ reserveonderdelen worden gemaakt, als deze benodigd zijn op het moment dat er iets stuk gaat. Ik zie naast de ‘data-warrior’ eveneens een belangrijke rol weggelegd voor onderhoudspersoneel aan boord.

Het is voor menigeen moeilijk voor te stellen dat er over 15 jaar marineschepen varen die zonder of nagenoeg zonder bemanning zorgdragen voor veiligheid op en vanuit zee. Temeer omdat de schepen en onderzeeboten die op dit moment op de tekentafel worden ontworpen en pas over 5-10 jaar van stapel lopen vooralsnog geen gebruik kunnen maken van de toekomstige technologie. Dit laatste wordt een grote uitdaging voor onze ‘Gouden Driehoek’. Ik heb er vertrouwen in dat ze uitdaging aan kunnen en dat ze deze nieuwe technologie kunnen invoeren op bestaande schepen.

De vraag is echter “hoe gaat de politiek met deze nieuwe (toekomstige) ontwikkelingen om”? Ik ben benieuwd of er in de Defensienota, die morgen wordt gepresenteerd, een passage is gewijd aan deze nieuwe ontwikkelingen. Ontwikkelingen die grote gevolgen zullen hebben voor het huidige personeel, maar bijvoorbeeld ook op de opleiding van het toekomstig personeel. Ik ben er zeker van dat ‘denktanks’ binnen en buiten Defensie reeds nadenken over deze nieuwe ontwikkelingen. Ik kan me echter voorstellen dat men uiterst voorzichtig omgaat met de resultaten. Immers, bij het verminderen van het personeelsbestand valt een aanzienlijk deel van het defensiebudget vrij.

Het is namelijk nog maar de vraag of Defensie deze vrijvallende personele gelden mag gebruiken om te investeren in meer platformen voor zowel de marine, land- en luchtmacht of dat dit een reden vormt voor de politiek om Defensie wederom te korten, omdat er weer immers een mogelijkheid is gevonden om extra vredesdividend te incasseren.

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04