Waarom heeft Defensie zoveel geld nodig? Wat iedereen over Defensie zou moeten weten!

18 apr 2017
1615 keer
Waarom heeft Defensie zoveel geld nodig? Wat iedereen over Defensie zou moeten weten!
In deze formatieperiode valt het op dat Defensie eindelijk weer eens echt op de politieke agenda staat. De minister heeft meermalen aangegeven dat wij in de komende kabinetsperiode zouden moeten toegroeien naar het Europees gemiddelde, 1,46 % BBP. Ergo 2,8 miljard extra voor Defensie.

Wat moet er eigenlijk gebeuren om weer een geloofwaardige krijgsmacht, zowel op het personele - als materiele vlak, te krijgen en waarom kost dit zoveel?

De Gezamenlijke Officierenverenigingen (GOV) geven u een uitleg op hoofdlijnen in 10 stappen.

Historisch lage Defensiebijdrage. Nederland besteedt 1,1% van het BBP aan Defensie. Dat is sinds 1814 nog nooit zo laag geweest. Bovendien is de geplande begroting in 2020 nagenoeg op hetzelfde niveau als die van 2010, ondanks de voortschrijdende inflatie, daarover later meer. Door het aantrekken van de economie zakt het percentage BBP voor Defensie nog verder weg.

Ondervulling Defensie. Defensie heeft een personele militaire ondervulling van 10%. Door de bezuinigingen vanaf 2010 zijn er 12.000 functies weggesneden en is de rek volledig uit de organisatie. Daarom is het noodzakelijk om op korte termijn deze ondervulling te repareren. De personele kosten bedragen nu ongeveer 4 miljard euro. Kosten voor het op sterkte brengen bedragen daarom 400 miljoen extra.

Pensioenen. Vanaf 2001 heeft Defensie het militaire eindloonstelsel, ondergebracht bij het ABP. Voorheen voerde Defensie het uitkeren zelfstandig uit. In 2001 is toegezegd dat wij op termijn gaan overschakelen naar een middelloonregeling Een dergelijke transitie kost structureel vele tientallen miljoenen extra, volgens het ABP jaarlijks 73 miljoen euro per jaar, en heeft met name bij officieren een aanzienlijk lager pensioen tot gevolg. Dit is de reden waarom deze ook nog niet heeft plaats gevonden.

WUL. De militairen vallen niet onder de Wet Uniformering Loonbegrip (WUL) omdat zij een eigen ziektekostenstelsel hebben. Door een weeffout in het wetgevingstraject is er geen rekening gehouden met de “Bijzondere Positie” van de militair en zijn de kosten voor een deel ten laste van de militair gekomen. Het tekort beweegt zich tussen de 0,75 en 1,5%. Compensatie kost circa 30 miljoen jaarlijks.

AOW-gat. Ook bij de ophoging van de AOW-leeftijd is geen rekening gehouden met de “Bijzondere positie” van de militair. In tegenstelling tot de rest van Nederland gaat en moet de militair op 65 jarige leeftijd met pensioen. Het gevolg hiervan is dat de gewezen militair een aanzienlijk financieel nadeel ondervindt vanuit zijn “Bijzondere positie”. De minister heeft het AOW-gat voor 90% gecompenseerd. Deze 90% bestaat uit de reeds verwerkte voorlopige voorziening en de additionele toevoeging tot 90 %. Deze laatste additionele toevoeging, 15 miljoen euro, is nog niet uitgekeerd. De laatste 10% kosten, volgens de minister, gemiddeld 12 miljoen euro per jaar met een looptijd tot 2035. Totaal derhalve 27 miljoen voor het AOW gat.

Loonparagraaf arbeidsvoorwaarden akkoord. Willen we tot een akkoord komen, dan moet worden voorkomen dat grote delen van het personeel door een extreme verhoging van de pensioenpremies erop achteruit gaat. Dat alleen al maakt een loonsverhoging van tenminste 2,5% noodzakelijk, kosten 97 miljoen. Het geld voor extra arbeidsvoorwaarden komt van Financiën. Zodra tijdens de formatie over Defensie wordt onderhandeld moet dit bedrag voor het integrale beeld wel op tafel komen.

Totaal achterstallige personele rekeningen. Alleen al voor reparatie van de personele component is ongeveer 627 miljoen nodig. Hierbij is dus wel 97 miljoen loonontwikkeling meegenomen.

Defensie inflatie/valutaproblematiek. Het is bekend maar nog niet formeel geaccepteerd dat de Defensieorganisatie een hogere inflatie en specifieke valutaproblematiek kent dan de andere overheidsdiensten. Als hier geen rekening mee gehouden wordt, heeft dit als gevolg dat de koopkracht van Defensie steeds verder afneemt. Jaarlijks verliest Defensie hierdoor 45 miljoen euro aan koopkracht.

Investeringsquote. Internationaal is het een erkend gegeven en bovendien een richtlijn van de NAVO gefiatteerd door de regeringsleiders dat je ongeveer 20% van het Defensiebudget voor investeringen moet reserveren. Defensie zit hier al meer dan 10 jaar, 5 procent of meer daaronder. Door het voortdurend lage investeringsbudget zijn noodzakelijke vervangingsinvesteringen uitgesteld, waardoor de exploitatie kosten sterk oplopen (doorrijden/vliegen en varen met verouderd materieel). Zoals door de minister ook aangegeven is er 600 miljoen jaarlijks extra nodig om het huidige bestaande materieel in het komende decennium te kunnen vervangen.

Inzetbare organisatie. De minister heeft in haar brieven aan de Tweede Kamer aangegeven dat uit de evaluatie van de nota “In het Belang van Nederland” blijkt dat de huidige organisatie niet in evenwicht is. Er is een tekort aan Combat Support (vuursteun en genie) en Combat Service Support (logistiek) om de operaties van de krijgsmacht te kunnen ondersteunen. De kosten hiervoor bedragen volgens haar brieven 500 miljoen .

Moraal van dit verhaal in 10 stappen: er is alleen al 1,727 miljard euro noodzakelijk om alleen maar orde op zaken te stellen om de huidige sterk ingekrompen krijgsmacht levensvatbaar te maken.

De slag naar voren, het Europees gemiddelde 1,46% BBP een plus van 2,8 miljard euro, NAVO gemiddelde 2% een plus van 7 miljard.

Veiligheid is de kernverantwoordelijkheid van de overheid. Om invulling te geven aan deze kernverantwoordelijkheid moet er een gepast antwoord gegeven kunnen worden op de dreigingen in onze omgeving dan wel wereldwijd als de regering dit noodzakelijk acht. Dit antwoord kunnen wij alleen geven in bondgenootschappelijk verband. Dus moet er geïnvesteerd worden in een hecht bondgenootschap. Specifiek voor Defensie geldt dan nog dat het niet alleen gaat om het delen van de lasten maar ook van de risico’s.

Voor een hecht Europees bondgenootschap en het eerlijk delen van de lasten moeten wij toegroeien naar het Europees gemiddelde in deze kabinetsperiode, ergo een plus van 2,8 miljard. Pas dan zullen er ook gevechtseenheden bij gaan komen, zij het nog in beperkte mate.

Om aan de NAVO norm te voldoen en daarmede onze Amerikaanse partners binnen boord te houden zullen wij in 2024 moeten toegroeien naar 2% van ons BBP.

Voor het orde op zaken stellen van de huidige organisatie is al 1,727 miljard nodig. Om de slag naar voren te maken en een eerlijke en betrouwbare bondgenoot te worden en blijven zullen wij moeten groeien naar het Europees gemiddelde en vervolgens naar de NAVO richtlijn van 2 procent BBP.

Dit is een gezamenlijke weblog van de duovoorzitters van GOV|MHB, KLTZ Marc de Natris (vz. KVMO) en Bgen b.d. Inf. Ruud Vermeulen (vz. NOV).

Reageren op deze weblog

KVMO *** Wassenaarseweg 2 *** 2596 CH Den Haag *** T: 070 - 383 95 04 *** E: