Niet omdat het kan, maar omdat het moet

02 okt 2017
388 keer
Niet omdat het kan, maar omdat het moet Bron foto: https://www.flickr.com/photos/niederlandenet
Afgelopen woensdag stond op Teletekst het bericht 'Het kabinet geeft miljarden extra uit aan defensie en ondertussen loopt vooral het jongere personeel massaal weg'. Ik dacht dat ik het verkeerd las maar het stond er echt. Ik weet niet wie dit fabeltje heeft verzonnen want het is bezijden de waarheid.

De afgelopen jaren zijn er bij Defensie structureel miljarden euro’s weggehaald en dit is (onder andere) juist de reden waarom jonge militairen weglopen. Je kunt namelijk als politiek niet ongestraft miljarden bezuinigen in de veronderstelling dat Defensie haar werkzaamheden nog steeds veilig en naar behoren kan blijven uitvoeren. Als je als organisatie noodgedwongen, vanwege structureel geldgebrek, voor een overlevingsstrategie kiest om je alleen nog maar te focussen op de ‘corebusiness’ en zaken zoals arbo, veiligheid en milieu op zijn beloop laat kun je erop wachten dat je hier uiteindelijk de rekening voor krijgt gepresenteerd.

En dit gebeurt dan ook bij Defensie. Dat gebouwen moeten worden gesloten omdat deze niet meer aan de eisen voldoen en dat er boetes worden uitgedeeld is vervelend maar daar valt mee te leven. Maar hier blijft het dus niet bij. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) concludeert in haar rapport ‘Mortierongeval Mali’ dat Defensie 'een papieren werkelijkheid' creëert teneinde de voortgang van missies als die in Mali en Afghanistan niet in gevaar te brengen. Die ‘voortgang prevaleert boven de aandacht voor veiligheid’. Het rapport is het derde onderzoek waarin de OvV vaststelt dat Defensie 'de grenzen van veilig werken' opzoekt. Let wel: grenzen met een dodelijk gevolg!

Het opzoeken van de grenzen van veiligheid bij Defensie is altijd aan de orde. Dit hoort bij het ‘train as you fight’ en de daadwerkelijke inzet tijdens vredes-, veiligheids- en eventueel humanitaire operaties. Om onder deze moeilijke omstandigheden het werk goed en zo veilig mogelijk te kunnen doen moet je goed opgeleid en getraind zijn en over de juiste middelen beschikken, zowel tijdens de opleiding, training als tijdens operationele inzet. De politiek, o.a. pang-pang-Pechthold, weet al jaren dat er grote problemen zijn bij Defensie op het gebied van materieel en de operationele inzet. Het is voor een zeer ruime meerderheid in de politiek geen enkele reden geweest om in te grijpen. Sterker nog, ook vandaag de dag vindt een ruime meerderheid in de Tweede Kamer dat investeren in Defensie geen prioriteit heeft.

Naast het niet beschikken over voldoende en deugdelijk materieel is ook de ‘braindrain’ bij Defensie een groot probleem. De afgelopen jaren stroomden er jaarlijks ongeveer 3.000 jonge middenkader militairen uit. Een verlies aan kennis en ervaring die niet opgevangen kan worden door het kleiner aantal (wervingsproblematiek) en goedkopere rekruten die instromen.

De OvV concludeert terecht dat er een ‘papieren werkelijkheid’ rondom Defensie heerst en een te grote ‘can do’ mentaliteit. Een levensgevaarlijke combinatie, want er zit schijnbaar nergens een rem op. Dit situatie bij Defensie is een papieren Kamerbrieven-werkelijkheid, waarin de Tweede Kamer (gekleurd) wordt geïnformeerd over ‘het wel en wee’ bij de krijgsmacht. Maar houdt bij het geïnformeerd worden de verantwoordelijkheid van de leden van de Tweede Kamer op?
Neen. De Tweede Kamer weet van de grote problemen bij Defensie en heeft zeer bewust haar verantwoordelijkheid de afgelopen jaren in deze niet genomen.

De Tweede Kamer weet of moet hebben geweten dat de ‘checks and balances’ op het gebied van onder andere arbo, veiligheid en milieu bij Defensie niet op orde zijn. De Kamerleden weten ook dat er een klokkenluiders angstcultuur bij Defensie heerst. Deze angstcultuur past niet bij een professionele organisatie als Defensie en moet door onze militaire top zo snel mogelijk de nek om worden gedraaid.

Een militair moet over het juiste en over veilig materieel beschikken om zijn/haar werkzaamheden als professional te kunnen uitvoeren. Niet omdat dit kan, maar omdat dit moet. Zowel tijdens training als tijdens operationele inzet. En als er vragentekens worden geplaatst bij het veilig kunnen oefenen en werken dan moet hier serieus naar moeten worden gekeken en adequaat naar moeten worden gehandeld. Het wordt tijd voor een cultuurverandering bij Defensie. Deze moet snel top down worden ingevoerd. Gebeurt dit niet dan zal dit door de werkvloer (juridisch) worden afgedwongen.

Morgen worden de politieke messen geslepen. Van links tot rechts zal er schande worden gesproken over hoe het dodelijke incident met de mortiergranaten in Mali heeft kunnen gebeuren. En terecht, want dit had niet hoeven en mogen gebeuren. Echter, van links tot rechts moeten politici zich wel realiseren dat ze boter op het hoofd hebben en dat zij zich moeten schamen dat ze Defensie zo hebben uitgehold. Zij zijn verantwoordelijk voor de situatie waarin het defensiepersoneel zich op dit moment bevindt.

Oók de Tweede Kamer moet gaan beseffen dat het roer om moet bij Defensie. Nogmaals: niet omdat dit kan, maar omdat dit moet. De militairen en het thuisfront hebben het recht op ‘train as you fight’ met een goede uitrusting, met goed werkend materieel en met inzetbare wapensystemen. Zodat de militairen goed getraind zo veilig als mogelijk operationeel kunnen worden ingezet.

Reageren op deze weblog>>

KVMO *** Wassenaarseweg 2 *** 2596 CH Den Haag *** T: 070 - 383 95 04 *** E: