Over te zachte heelmeesters en stinkende wonden

06 nov 2017
163 keer
Over te zachte heelmeesters en stinkende wonden
De afgelopen week kwam Defensie niet voor het eerst negatief in het nieuws vanwege het feit dat collega’s elkaar onderling mishandelen. Op de voorpagina van de Volkskrant stond in chocoladeletters: 'Militairen mishandeld bij ontgroeningsritueel'. Het was wachten op een nieuw voorval in de Volkskrant. Naar aanleiding van de mishandeling van Ronald Vreeburg, die vertelde dat hij in 1982 op de Koninklijke Militaire School (KMS) in Weert werd belaagd door vijf soldaten en door één van hen seksueel werd misbruikt, verzocht de krant militairen met gelijksoortige ervaringen contact op te nemen. Een maand eerder stond in dezelfde krant dat het Openbare Ministerie 18 maanden cel heeft geëist tegen een militair voor verkrachting van vrouwelijke collega. De verkrachting had in oktober 2016 plaatsgevonden na een verjaardagsfeestje.

Bij het lezen van de chocoladeletters op de voorpagina hoopte ik dat het een voorval betrof uit het verre verleden. Niet dat dat minder erg zou zijn, maar je hoopt toch dat dit soort excessen niet meer plaatsvinden in 2017. De afgelopen jaren is er veel aandacht besteed aan de cultuur bij Defensie. De commissie Staal concludeerde in 2006 dat er sprake was van relatief veel ongewenst gedrag bij Defensie, in de vorm van pesten, ongewenst seksueel gedrag en discriminatie. Volgens de commissie moest het ongewenst gedrag door middel van sociaal leiderschap worden aangepakt. Sindsdien is er veel tijd en energie besteed aan sociaal leiderschap.

In het Marineblad van maart 2012 met als thema Leiderschap werd de marinevisie op Militair-Maritiem Leiderschap 2011-2020 beschreven. Deze visie is een handvat voor iedere marinemedewerker en gaat uit van het gegeven dat de medewerkers van de Koninklijke Marine voor het overgrote deel leidinggevend en leidingvolgend zijn. In de visie staat dat de mensgerichte leidinggever zorgt voor de mensgerichte aspecten binnen zijn team. Hij heeft aandacht voor zijn mensen en zorgt goed voor hen. In de rol van (team-)coach inspireert en stimuleert hij het ontwikkelen van persoonlijke en team- ambities. Hij neemt waar wat er gebeurt in zijn team en reflecteert daarop. Hij stelt zich daarbij ook open voor reflecties vanuit het team op zijn eigen functioneren. Nota bene: lees voor hij/zijn ook zij/haar.

Ik ga uit van het beste in de mens en denk dat iedere leidinggevende graag een mensgerichte leider zou willen zijn. De praktijk is echter weerbarstiger. Het valt niet mee om (altijd) mensgericht te zijn. Waar gehakt wordt vallen spaanders en het gaat dan ook geregeld fout. Fouten waarmee ik als voorzitter KVMO geregeld word geconfronteerd en waar de vakbond als intermediair moet optreden om mens en organisatie weer op één lijn te krijgen.

Naar aanleiding van het artikel in de Volkskrant verklaarde staatssecretaris Visser dat zij koude rillingen over haar rug kreeg bij het lezen ervan. Ik krijg meer het gevoel van schaamte: dat collega’s dit elkaar onderling kunnen aandoen. Waar mijn nekharen recht overeind van gaan staan is het feit dat, ervan uitgaand dat dit waar is, de onderzoekscommissie bestond uit militairen die bij het incident betrokken waren en dat er sprake was van geheimhoudingsplicht. Geheimhoudingsplicht om te voorkomen dat deze excessen publiekelijk bekend zouden worden.

In mijn ogen hoort in het geval van dergelijke excessen maar één vorm van leiderschap: gezaghebbend. Streng maar eerlijk. Niks met de mantel der liefde bedekken. Keihard optreden en ‘zero tolerance’. Door deze vorm van leiderschap te tonen en met het stellen van voorbeelden zullen niet alle excessen kunnen worden voorkomen maar er zal voor iedereen wel duidelijkheid worden geschapen. Dergelijk gedrag wordt bij Defensie niet getolereerd en meldingen worden serieus genomen. Op zo’n moment is het pijnlijk voor Defensie maar ze zal er uiteindelijk beter van worden. De #METOO ervaringen laten namelijk zien dat Defensie nu een te zachte heelmeester is die verantwoordelijk is voor deze stinkende wonden.

Reageren op deze weblog>>

KVMO *** Wassenaarseweg 2 *** 2596 CH Den Haag *** T: 070 - 383 95 04 *** E: