Een homerun of de plank misslaan

28 mei 2018
189 keer
Een homerun of de plank misslaan Bron foto: pixabay.com
Het is al weer twee maanden geleden dat de Defensienota “Investeren in onze mensen, slagkracht en zichtbaarheid” is verschenen. Vandaag zal in de Tweede Kamer het debat over de nota worden gehouden. Afgelopen week was er, vooruitlopend op dit debat, in de Tweede Kamer een rondetafelgesprek Defensienota 2018, tijdens een regulier Algemeen Overleg Personeel.

Op de dag van dit AO stond in de Telegraaf dat de PVDA bij Defensie een vrouwenquotum wil invoeren. Het Kamerlid Ploumen wil dat het personeelsbestand uit een minimaal percentage (militaire) vrouwen gaat bestaan. Het Kamerlid heeft een punt: het aantal vrouwelijke militairen in dienst bij Defensie is veel te laag. Sinds jaar en dag schommelt dit percentage rond de 10%. Dit is ook één van de redenen waarom Defensie zoveel vacatures heeft. Volgens staatssecretaris Visser weet 70% van de vrouwen in Nederland niet dat Defensie óók voor hen een prima werkgever kan zijn. Als dit zo is wordt het in mijn ogen tijd dat Defensie een aantal vrouwelijke rolmodellen gaat inzetten om iets aan dit verkeerde beeld te doen. Goed voor de dames maar ook goed voor Defensie.

Tijdens het rondetafelgesprek werd mij de vraag gesteld wat ik vind van het ‘van de plank kopen’ van wapensystemen. Ik kan daar heel duidelijk over zijn: als je het wapensysteem hier en nu nodig hebt dan is het zeer verstandig om dit te doen. Een goed voorbeeld hiervan is de bushmaster die Nederland van de Australiërs heeft gekocht in de tijd dat we in Afghanistan zaten. Zeer bruikbaar en direct inzetbaar.

Als het echter gaat om wapensystemen die in de toekomst worden ‘uitgerold’ is van de plank kopen zeer onverstandig. Dit is met het volgende voorbeeld gemakkelijk te onderbouwen: zou u in 2027 nog een I-Phone 10 of uw huidige favoriete automodel kopen? Nee, natuurlijk niet. Het is tegen die tijd sterk verouderd en niet meer compatible met de apps van de toekomst. Ik vind het dan ook bijzonder dat als het gaat om nieuw aan te schaffen wapensystemen men dit wel wil overwegen. In dat geval moet men ook goed nadenken over de consequenties, zowel op het gebied van veiligheid als van life cycle cost.

Als ik inzoom op de veiligheid dan constateer ik dat de politiek een groot risico neemt. Laat ik het voorbeeld van de nieuw aan te schaffen onderzeeboten nemen. De eerste van vier stroomt pas in 2027 in, de laatste in 2030. Als we nu van de buitenlandse plank kopen houdt dit in dat deze onderzeeboten met de huidige set van eisen worden gebouwd. Tegen de tijd dat de eerste onderzeeboot instroomt is er geen sprake van een (I-Phone 20) ‘compatible’ onderzeeboot.

Als de bij oplevering reeds verouderde onderzeeboot onverhoopt moet worden ingezet tegen een innovatieve (Chinese/Russische) tegenstander is het niet ondenkbeeldig dat de bemanning dit niet zal overleven. Naast het niet zijn van state of the art zal de gemiste innovatie er óók toe leiden dat van de plank kopen in dit geval niet goedkoper is. U moet dan denken aan brandstofkosten, grotere bemanning maar ook de aanpassingen ten opzichte van het ‘plankmodel’ die Nederland noodzakelijk acht. En als we de state of the art van onze maritieme kennisindustrie willen gebruiken zal dit tot extra kosten leiden, tenzij we dit vanaf het begin in een nieuw te ontwikkelen Nederlands onderzeeboot gaan meenemen.

Het wordt tijd dat Nederland het ‘Gekke Henkie: Nederland verkwanselt de eigen industrie door een grote defensieorder te gunnen aan het buitenland’ - zoals afgelopen week in de Telegraaf stond - en het Calimero-denken achter zich gaat laten. Onze maritieme kennis en maak-industrie zijn ‘top of the bill’. Ze zijn er klaar voor om dit aan de wereld te tonen. Het is voor onze professionals op het gebied van militaire maritieme techniek te hopen dat de politiek een homerun gaat slaan en niet de (van de) plank misslaat.

Reageren op deze weblog>>

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04