F*ck the rules

16 juli 2018
720 keer
F*ck the rules
Onlangs ontving ik een ‘commanders message‘ van de Commandant der Strijdkrachten Luitenant -admiraal Rob Bauer. In zijn bericht aan het defensiepersoneel geeft hij aan: “Toch laten veel verbeteringen ook nog lang op zich wachten. Dat komt mede door onnodige processtappen en door allerlei regels die we in het tijdperk van bezuinigen vaak zelf hebben bedacht. Die stroperigheid maakt ook wel eens moedeloos. Daar kunnen we samen een einde aan maken. Door ervoor te zorgen dat onze mensen gewoon hun werk kunnen doen. En als het niet kan zoals het moet - dan moet het maar zoals het kan.”

Binnen Defensie hoor je vandaag de dag vaak het adagium “fuck the rules”. Dit omdat al die regels nu er sprake is van groei als belemmerend worden ervaren. Zo ook in het overleg met de bonden. De bonden krijgen veelal overal de schuld van. Het zijn de bonden die vertragingstactieken toepassen, met als gevolg dat het Defensie maar niet lukt om snel “uit het slop te raken”. Nu wil ik niet zeggen dat wij als bonden het altijd goed doen, maar het zou Defensie sieren als ze de hand ook in eigen boezem zou steken. Want er gaat nog wel eens wat mis bij Defensie. En of het afschaffen van regels dit gaat verbeteren vraag ik me af. Regeltjes, procedures en checklists zijn vaak opgesteld om het proces in goede banen te leiden. Zeker als er geconstateerd is dat onze ‘can do’ op het gebied van veiligheid de nodige risico’s met zich meebrengt.

“Fuck the rules” heeft in mijn ogen ook geen enkele zin als de Auditdienst Rijk of de Algemene Rekenkamer je op de vingers tikt omdat je niet hebt voldaan aan de (inkoop) regels. De vraag die dan ook meteen aan de orde komt is: “Wie wordt er op de vingers getikt?” De commandant of de medewerker die de regels aan zijn laars heeft gelapt.
Hetzelfde geldt voor de rechtspositie. Je kunt eenzijdig de regelgeving aan willen passen, maar zo werkt het niet in Nederland. Sociale partners maken hierover samen afspraken. Het lijkt er steeds meer op dat het in de ogen van de werkgever Defensie allemaal niet adaptief genoeg is en te traag gaat. Maar als overheidswerkgever heb je een voorbeeldfunctie. Ook hier geldt: voldoet Defensie niet aan de regels dan zal de defensiemedewerker via zijn vakbond in bezwaar gaan en dit altijd winnen. Oók hier mag Defensie de hand best in eigen boezem steken. Ik zie en lees veel proefballonnen. Bijvoorbeeld ‘de adaptieve krijgsmacht’, maar kan iemand mij, na twee jaar, vertellen wat dit nu precies inhoudt?

De eerder genoemde ‘commanders message’ is naar aanleiding van een onlangs gehouden Topdag opgesteld. Hier was de top van Defensie aanwezig om over de transitie van de krijgsmacht, maar ook over leiderschap en cultuur te spreken. Ik hoop dat er echt een discussie heeft plaatsgevonden. De cultuur zal echt moeten gaan veranderen bij Defensie wil men toekomstbestendig zijn en blijven. Om een voorbeeld te geven: hoe kan het dat zowel de provincie Zeeland als Defensie het ‘onder de pet’ heeft gehouden dat de locatie waar de nieuwe marinierskazerne moet gaan komen een “gifbelt” is. Dit na alle ‘gifschandalen’ waar Defensie verantwoordelijk voor is gesteld. Schijnbaar heeft Defensie niets geleerd van al deze schandalen.

“Rules” zijn er veelal om personeel in bescherming te nemen. Defensie maakt hier vaak een uitzondering op. De bijzondere positie van de militair brengt met zich mee dat ‘rules’ die voor iedereen gelden niet van toepassing zijn op de militair. Tijdens operationele inzet zijn dan ook veel ‘rules’ niet van toepassing. Om in de woorden van de CDS te spreken: “dan fiksen we van alles in (rechteloze) staten, op zee of in de lucht”. Tijdens niet operationele inzet zijn we echter een normaal overheidsbedrijf met alle rechten en plichten. Misschien niet leuk voor Defensie, maar wel voor haar personeel dat in de rechtstaat Nederland woont en werkt. En voor de duidelijkheid: alle (Haagse) bureaucratische overbodige regels mogen zo snel als mogelijk over boord worden gegooid.

Ik wens u allen een mooi verlof met geen (bureaucratische) overbodige regels toe.

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04