Op initiatief van de KVMO werkgroep Genderbeleid kwamen die dag, op de van Ghentkazerne in Rotterdam, 18 deelnemers van binnen en buiten Defensie en met een grote diversiteit en achtergrond bijeen voor Operatie Sequoia.
Van stammenstrijd naar inclusiviteit
De springplank voor deze wargame was het explorerend onderzoeksrapport Stammenstrijd, een perceptie van buiten of een waarheid van binnen, geschreven door LTKOL Lamers (CSLK) tijdens de HDV in 2016. De onderlinge competitie, strijd en concurrentie tussen militairen van de verschillende operationele krijgsmachtdelen binnen de Bestuursstaf, het sturend orgaan van Defensie, is aanwezig en wordt door 65% van de respondenten als storend ervaren, zo stelt het rapport. Stammenstrijd zou kunnen leiden tot ongewenste effecten zoals vervorming van de besluitvorming en inefficiëntie.
Wanneer stammenstrijd wordt bezien als symptoom, hoe wordt ‘Defensie dan een inclusieve organisatie? Of kan met het bestaan van de stammenstrijd inclusiviteit worden bereikt? Hoe werkt dat dan? Is het mogelijk om het belang van het OPCO ondergeschikt te maken aan het hoger belang om een sterke krijgsmacht te zijn?
Deze wargame was een eerste aanzet om samen na te denken over inclusiviteit en de betekenis ervan voor de organisatie en het individu. Het riep vragen op als: hoe kun je een inclusieve organisatie worden met 55.000 medewerkers? Wat wordt je aanpak? Gaan we allemaal hetzelfde doen? En wat doen we juist niet (meer)?
Waartoe wargamen?
Wanneer we ons voorbereiden op de toekomst, met al haar onzekerheden en onbekendheden, is de neiging om voor ideeën en oplossingen terug te vallen op wat we al weten (kennis en ervaring). De kracht van het ‘wargamen’ is om juist vanuit ‘het niet weten’ gezamenlijk te komen tot nieuwe ideeën. Een krachtig spelonderdeel van ‘wargamen’ is dat een idee of plan dusdanig wordt aangevallen dat succes zal uitblijven. Vergelijkbaar met Trolling op internet. Tegenstand houdt scherp, brengt de zwakke plekken aan het licht en brengt focus aan. Iedereen komt aan het woord en levert zijn/haar bijdrage, en zo veel mogelijk wordt ingebracht in de gesprekken, waardoor de setting dynamisch is.
Indrukken
Gedurende een dagdeel konden deelnemers kennismaken met het wargamen en/of met het onderwerp inclusiviteit. Enkele voorbeelden van associaties met inclusiviteit, zoals die zijn gemaakt tijdens deze wargame, zijn:
- ‘wij zijn een homogene organisatie met heterogene mensen’;
- ‘het AMAR staat een inclusieve organisatie in de weg’;
- ‘het creëren van een sociaal veilige werkomgeving, waarbij alle talenten en kwaliteiten van medewerkers worden benut en gewaardeerd, ten einde een effectieve organisatie te zijn’;
- ‘de Nederlandse krijgsmacht heeft een instroom nodig van personeel, dat naast soepele gang ook een behoorlijke intelligentie meebrengt’.
Ter aanvulling
Op uitnodiging van het executive committee van het NATO Committee on Gender Perspectives (NCGP) hebben vier deelnemers aan Operatie Sequoia (Corine van Nieuwburg, Hans Steensma, Leon Veenhuijzen en Mary Riemens) namens Nederland een wargame uitgevoerd op 1 juni 2017 op het NAVO-hoofdkwartier te Brussel. Het doel was om de 70 leden van het NCGP, afkomstig uit de verschillende NATO/PfP landen, te laten kennis maken met wargamen.
Het onderwerp van deze wargame was ‘The role of gender on projecting stability’. Als game-commandant trad Mariette Schuurman op, acting Special Representative on Women, Peace and Security bij NAVO. Naast delegaties uit Japan, Nieuw-Zeeland, Australië en anderen, stuurden de Verenigde Staten speciaal voor deze wargame een observer-team.
Dank aan allen die zich voor Operatie Sequoia hebben ingezet.
Namens de Werkgroep Genderbeleid van de KVMO,
Leon Veenhuijzen, Hans Steensma en Mary Riemens