In mijn weblog ‘Bijzonder jammer’ van 9 november jl. heb ik naar aanleiding van dit wetgevingsoverleg een opmerking gemaakt over de prioriteitstelling van de problemen die Defensie op het gebied van personeel heeft. Problemen als het AOW-gat, de tekortschietende werving, het grote irreguliere verloop en de daarmee samenhangende vacatures. Problemen die alleen met een langetermijnvisie, imagoverandering en structureel extra budget kunnen worden opgelost en derhalve nog even op de plank blijven liggen.
Gezien de voortvarendheid waarmee Defensie het verzoek van de PVDA en D66 heeft ingewilligd lijkt het een beetje op het zoet houden van de Tweede Kamer. Het was een makkelijk te nemen besluit daar er vooralsnog geen (financieel) bloed uitvloeit.
De aanpassing van de Kaderwet betreft op dit moment namelijk een dode letter. De opkomstplicht is immers tot nader orde opgeschort en de dames hoeven zich vooralsnog geen zorgen te maken dat ook zij zich moeten melden aan de poort van een kazerne.
In dezelfde brief werd verwezen naar een Zweeds onderzoek naar nut, noodzaak, kosten en baten van herinvoering van de dienstplicht. De minister geeft aan dat navraag in Zweden heeft uitgewezen dat er geen sprake is geweest van een dergelijk onderzoek.
Jammer, dat de Zweden dit niet voor ons hebben uitgezocht. Ik was namelijk benieuwd naar hun bevindingen. Gezien de toenemende spanningen tussen Oost en West en Zuid en Noord is het niet ondenkbeeldig dat er in de toekomst een beroep moet worden gedaan op dienstplichtigen. Al was het alleen maar om het grote aantal vacatures bij Defensie binnen de perken te houden.
Ik vind het dan ook jammer dat de minister de Tweede Kamer niet heeft aangeboden om hier zelf een onderzoek naar in te stellen. Het is al weer twintig jaar geleden dat de dienstplicht is afgeschaft. In de afgelopen twintig jaar is het nodige bij Defensie veranderd. Zo is het personeelsbestand, inclusief het kader en instructeurs, met meer dan de helft ingekrompen en een groot aantal kazernes, lees huisvesting en instructiemogelijkheden, zijn sindsdien afgestoten. Daarnaast zijn er grote problemen met de persoonlijke uitrusting, munitie en reserve onderdelen zodat het voertuigenpark vaak vol staat met kapot defensiematerieel, met alle gevolgen van dien voor de opleidingen en oefeningen.
De invoering van de dienstplicht voor de Nederlandse vrouw is dan ook vooralsnog gelukkig een dode letter voor Defensie. Want stel je voor dat Defensie weer massaal dienstplichtigen moet opgeroepen. Wie gaat ze keuren, opleiden, waar zouden we hen moeten huisvesten? Hoe denkt Defensie de dienstplichtigen te kunnen kleden en bewapenen? Het Defensie-adagium: Just in time, just enough verandert in too little, far too late. Het oproepen van dienstplichtigen gaat Defensie honderden miljoenen euro’s kosten. Miljoenen die het nu al tekort komt om het ‘beroepsleger’ draaiende te kunnen houden. De Haagse werkelijkheid staat haaks op de Defensie werkelijkheid. Als ik Kamerlid was zou ik om een onderzoek vragen: hoe denkt de minister invulling te geven aan de opkomstplicht als dit in het belang van Nederland wordt vereist? Echt, een onderzoek waard!