Maar ja, omdat het ‘slechts’ over de veiligheid van ons land gaat is de conclusie van de Algemene Rekenkamer tot nu toe aan dovenmansoren gericht. Dit ondanks het feit dat de wissel die op Defensie wordt getrokken alleen maar groter wordt. Bijna dagelijks, voornamelijk in het kader van het vluchtelingenprobleem, lees ik in de media dat de inzet van Defensie-eenheden wordt vergroot.
Dit laatste zou niet erg zijn als er invulling gegeven zou worden aan de trendbreuk. Ik verwacht echter niet veel meer van de in het vooruitzicht gestelde financiële trendbreuk. Het momentum in de Twee Kamer omtrent de veiligheid van ons land lijkt alweer voorbij te zijn. Politici hebben zich gefocust op de vluchtelingenproblematiek en de zorg. Op beide punten hopen zij veel kiezers te kunnen paaien. De politici zijn dan ook zeer begaan met de zorg en er wordt dan ook niet over een ‘miljard meer of minder’ moeilijk gedaan. Wat betreft de vluchtelingenproblematiek ligt dit iets genuanceerder. Van de ene partij mag dit wel een ‘miljardje’ of meer kosten terwijl de tegenstanders iedere euro er een teveel vinden.
Het ‘miljardje meer of minder’ is voor Defensie het verschil tussen een voor haar taak berekende krijgsmacht of het zolang als mogelijk de schijn ophouden. Onze minister maakt op dit moment goede sier met het afsluiten van Europese samenwerkingtrajecten. Trajecten waar veel steun voor bestaat in de Tweede Kamer. Mede omdat in het kielzog hiervan de ‘inverdieneffecten’ dan elders kunnen worden besteed. Onder elders wordt veelal bedoeld ‘niet binnen de defensiebegroting’.
Ik durf te stellen dat Nederland koploper is in de EU als het gaat over defensiesamenwerkingtrajecten. Dit geeft aan dat onze buurlanden vertrouwen hebben in de Nederlandse inbreng. Vertrouwen is dan ook het belangrijkste aspect waarop de samenwerking is gebaseerd. Dit zou voor Nederland echter wel eens een pijnpunt kunnen gaan worden. Het jaar is nog maar 7 weken oud of ik ontvang vanuit het veld berichten dat er moet worden bezuinigd op opleidingen en oefeningen. Er worden discussies gevoerd over het nog verder vertragen van vervangingstrajecten vanwege de ‘spanning’ in het Defensie Investeringsplan (DIP). Volgens mij is elke rek uit het DIP en is er geen sprake van spanning maar een definitieve dip in het ambitieniveau van onze krijgsmacht. De toegezegde ‘Van der Staaij–gelden’ zijn reeds verdampt en Defensie en zijn personeel moeten het weer met de ‘can do’ mentaliteit zien op te lossen. Zo wordt ‘schone schijn’ weer bittere realiteit op de werkvloer.
Onze politici zouden een voorbeeld moeten nemen aan onze Amerikaanse samenwerkingspartner. De Amerikanen constateren, net als onze politici, dat de veiligheidssituatie in Europa in rap tempo aan het verslechteren is. De Amerikanen daarentegen geven meteen invulling aan de uitdrukking “put your money where your mouth is” en investeren 3,4 miljard extra in Europese veiligheid.
De Amerikanen kunnen het echter niet alleen en de Europese politici zullen ook in actie moeten komen. Daarnaast is het afwachten of de volgende president van Amerika (Donald?) net als onze politici houdt van ‘schone schijn’ en zich gaat gedragen als Dagobert Duck als het gaat over trans-Atlantische veiligheid. De tijd zal het leren!