De beeldvorming van het Nee-kamp was uiteindelijk sterker dan dat van het Ja-kamp.
De afgelopen week heeft in mijn ogen weer eens bevestigd dat beeldvorming essentieel is. Het geschetste beeld hoeft overigens niet juist te zijn! Het doel heiligt immers de middelen.
Wat betreft beeldvorming valt mij geregeld op dat Defensie achter de feiten aanloopt. Ik zal dit onderbouwen met twee voorbeelden.
Zo las ik onlangs in de Telegraaf de artikelen met de kop “Terreur politie kraakt” en “Veel geëist van terreurpolitie”. Minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie geeft hierin aan dat hij weet dat er veel eisen worden gesteld aan de eenheden van de politie die ons beschermen tegen terrorisme. Hij hoopt dat de kritiek van onderbezetting en de ruzie met de politietop snel kan worden opgelost.
Met de “terreurpolitie” wordt de Dienst Speciale Interventies (DSI) bedoeld. Deze dienst bestaat uit zowel politiemensen als militairen (marechaussee en mariniers). In het artikel wordt de lezer op de hoogte gesteld van de problematiek bij de ‘terreurpolitie’. Roemer (SP) is verbaasd en boos: “De politiemensen die onmiddellijk moeten reageren bij een directe dreiging zijn niet opgeleid, maar wegbezuinigd”. In het artikel wordt met geen woord gesproken over het militaire deel van de DSI dat zijn ‘zaakjes’ schijnbaar wel op orde heeft. De beeldvorming van het artikel is: dat de terreur/terrorismebestrijdingseenheid bestaat uit politiemensen en er moet extra geld ter beschikking aan de politie worden gesteld om de problemen bij de DSI op te lossen. Omdat Defensie zoals gewoonlijk niet ‘piept’ gaat er extra geld naar de politie en Defensie heeft weer het nakijken met haar ‘can do’ mentaliteit.
In dezelfde krant las ik onlangs een artikel over de beveiliging van Schiphol. Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen maken zich grote zorgen over de in hun ogen te krappe bezetting van de Marechaussee op Schiphol. Zij vrezen lange wachtrijen omdat er niet voldoende marechaussees beschikbaar zijn om de pieken in het hoogseizoen op te vangen. Corendon-topman Van der Heijden geeft aan dat “het onbegrijpelijk is dat Schiphol niet eerder in Den Haag aan de bel heeft getrokken. We hebben al jaren te maken met aanslagen. Dat is geen excuus voor onderbezetting aan de grens. Schandalig dat er niks gebeurt. Passagiers betalen volgens hem zelf forse toeslagen voor beveiligingskosten. Maar ze zien er als het noodzakelijk is weinig voor terug”.
Even terug naar de beeldvorming rond de beveiligingskosten in relatie tot Schiphol en onze Marechaussee: Schiphol betaalt helemaal niet voor de inzet van de Marechaussees. Sterker, Schiphol verdient er geld aan omdat Defensie moet betalen voor de kantoorruimten die de KMAR op de luchthaven gebruikt. Of de Nederlandse passagiers niets terugzien is ook nog maar de vraag.
In het belang van Nederland (IHBVN) zijn er de afgelopen jaren meer dan tienduizend functies bij Defensie verdwenen. Dit heeft uiteraard ook gevolgen gehad voor het personeelsbestand van de Marechaussee. In het verleden konden piekmomenten worden opgevangen door marechaussees vanuit de poule die zich bezig hield met de controle van de landgrens in te zetten. IHBVN is er een (kleiner) Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV) opgericht. De MTV is o.a. belast met de grenscontrole. Dit geschiedt op basis van informatie. Men is dus niet standaard aanwezig maar controleert steekproefsgewijs of op basis van verkregen informatie. Efficiënter volgens IHBVN en het aantal marechaussees is navenant afgenomen. Echter, gezien de veranderende veiligheidssituatie en de vluchtelingencrisis blijkt dit een verkeerde inschatting te zijn geweest en heeft de regering besloten om de grenscontroles weer te intensiveren. Het gevolg laat zich raden: er zijn nagenoeg geen marechaussees meer beschikbaar om vanuit de MTV de collega’s tijdens piekmomenten op Schiphol te ontlasten. Echter wie krijgt in de beeldvorming de zwarte Piet: Defensie en haar marechaussees.
Wat Schiphol en de Nederlanders gemakshalve vergeten is dat zij de afgelopen jaren juist veel van Defensie hebben gekregen. Namelijk een lastenvermindering van vele miljarden euro’s die zijn bezuinigd op Defensie de afgelopen decennia. Misschien iets om over na te denken als vanwege de veiligheid de wachttijden op Schiphol langer duren dan normaal.