Ook behartigen de bonden de collectieve belangen van hun leden, het defensiepersoneel. Onderwerpen die aan bod komen betreffen arbeidsvoorwaarden, rechtspositionele zaken en nog een breed spectrum aan andere zaken. Het forum waarin dit gebeurt heet het Georganiseerd Overleg. En daar wringt hem nou net de schoen. Over het algemeen is het wel georganiseerd, maar is er van overleg bijna geen sprake. Het heeft meer weg van een loopgravenoorlog, waarbij de posities voor het begin al zijn ingenomen. Maar ook als er wel overleg plaatsvindt, dan is het gemakkelijk om het proces te verlammen. Zelfs door één partij. Rigide vasthouden aan termijnen, eindeloos doorzwammen en discussies opnieuw voeren bij het bespreken van het verslag van een voorgaande vergadering i.p.v. het verslag vaststellen en door te gaan met de belangrijke inhoudelijke zaken en na het afsluiten van de inhoudelijke behandeling toch nog weer punten proberen in te brengen. En zelfs onbeschoft en schofferend gedrag komt voor. Je hoeft geen vrienden te zijn, je hoeft elkaar niet eens aardig te vinden, maar je gaat wel professioneel met elkaar om.
Een loopgravenoorlog is een zero sum game. Alles wat ik win, verlies jij en andersom. En dat is niet hoe Georganiseerd Overleg hoort te gaan. Natuurlijk zal er altijd sprake zijn van verschil in tevredenheid over het resultaat van het overleg. Maar het is zaak voor de partijen om een voor iedereen zo goed mogelijk resultaat te behalen, in het belang van de mensen van Defensie, die toevallig ook nog eens de leden van de bonden zijn. Ik zeg wel eens schertsend dat een compromis die oplossing is waarover alle partijen even ontevreden zijn. Maar uiteindelijk gaat het om tevredenheid van het personeel, dat voldoende middelen ter beschikking heeft om het werk te doen, dat voldoende gewaardeerd is, zowel financieel als anderszins, dat goed is opgeleid, getraind en geoefend en dat voldoende collega’s heeft om het noodzakelijke en belangrijke werk van Defensie te kunnen doen. En daarvoor is het noodzakelijk dat de partijen vroegtijdig met elkaar om de tafel gaan en, uitgaande van gemeenschappelijke belangen, van groot naar klein gaan werken. Eerst de grote lijnen uitzetten en luisteren naar elkaars standpunten en ideeën, de dialoog aangaan. Daarbij hoort ook het toetsen van die ideeën bij het personeel, om vroegtijdig mensen te betrekken, ze invloed te geven en draagvlak te creëren. Daarna kunnen de partijen de resultaten in klein brokjes bespreken en ook gewoon uitonderhandelen, met steeds die gedeelde belangen en de grote lijnen in het achterhoofd. Op die manier ís het mogelijk een win-win situatie te creëren, waarbij vooral het personeel de winnaar is. Zij verdienden het en het is onze plicht als partijen in het Georganiseerd Overleg.